AP bundelt ransomware-lessen: 'organisaties hoeven niet iedere fout zelf te maken'
2026-07-29 · ai-edu.nl redactie
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) publiceerde op 28 juli 2026 een nieuwe ransomware-rapportage. Volgens de AP legt een ransomware-aanval vaak niet alleen computersystemen plat, maar kunnen ook de persoonsgegevens van honderden tot soms miljoenen mensen in gevaar komen. Organisaties moeten dan onder grote tijdsdruk handelen en moeilijke keuzes maken. De AP onderzocht ransomware-incidenten waarbij ook persoonsgegevens waren betrokken en sprak met organisaties die zo'n incident meemaakten.
De AP noemt deze lessen uit de rapportage: zorg dat verdachte activiteiten snel worden opgemerkt; werk met een actueel incident- en crisisplan; schakel op tijd de juiste deskundigen in; weet welke persoonsgegevens uw organisatie verwerkt en waar die zich bevinden; informeer slachtoffers (betrokkenen) tijdig en duidelijk wanneer hun persoonsgegevens risico lopen; en blijf investeren in digitale weerbaarheid en beveiliging.
De AP ziet dat organisaties de gevolgen voor slachtoffers vaak onderschatten. Wanneer persoonsgegevens zijn ingezien of buitgemaakt, kunnen mensen slachtoffer worden van bijvoorbeeld identiteitsfraude, phishing of ander misbruik. AP-vicevoorzitter Monique Verdier: 'Iedere ransomware-aanval is anders, maar de lessen zijn vaak hetzelfde. Organisaties hoeven niet iedere fout zelf te maken. Door van elkaar te leren, kunnen zij de schade voor mensen én voor hun eigen organisatie aanzienlijk beperken.' Meer informatie, praktijkvoorbeelden en aanbevelingen staan in de Rapportage ransomware 2025 van de AP (pdf, 3 MB). Bron: autoriteitpersoonsgegevens.nl.
Wat betekent dit voor jouw school
De AP richt zich op organisaties in brede zin, niet specifiek op het onderwijs. Toch verwerken scholen veel gegevens van leerlingen, ouders en medewerkers, en daarom kan deze rapportage ook voor schoolbesturen bruikbaar zijn. De nadruk van de AP ligt op voorbereiding: organisaties die vooraf nadenken over hun incidentaanpak kunnen volgens de AP sneller en beter handelen als het misgaat. Voor scholen kan dat betekenen dat het gesprek nu gaat over wie wat doet, wie erbij gehaald wordt en hoe je betrokkenen informeert — niet pas tijdens een incident.
Wat moet je doen
- Lees de Rapportage ransomware 2025 en bespreek de lessen met je MT of IBP-coördinator: welke scenario's herken je?
- Controleer of je een actueel incident- en crisisplan hebt en of daarin staat wanneer je welke deskundigen inschakelt.
- Breng in kaart welke persoonsgegevens je verwerkt en waar die staan; zonder dat overzicht kost het bepalen van de omvang van een incident veel tijd.
- Leg vooraf vast hoe je leerlingen, ouders en medewerkers tijdig en duidelijk informeert als hun gegevens risico lopen, inclusief maatregelen die zij zelf kunnen nemen.
- Overweeg back-ups die los staan van het reguliere netwerk; dat is naar onze inschatting vaak doorslaggevend voor de snelheid van herstel.
- Bij ransomware zijn vaak ook persoonsgegevens betrokken; beoordeel daarom per incident of sprake is van een meldplichtig datalek.
- Wil je hier zelf mee aan de slag: op /pakketten vind je het IBP Compliance Pakket (€ 349,00 incl. btw) met templates voor onder meer informatiebeveiligingsbeleid, incidentrespons en datalekregister, en de e-learning Cybersecurity voor medewerkers met modules over phishing, MFA en datalekken.