cyber

AP: AI vergroot gevaren van cyberaanvallen — account takeovers bijna verdrievoudigd

2026-07-27 · ai-edu.nl redactie

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat de snelle groei van artificiële intelligentie de gevaren van cyberaanvallen vergroot: er ontstaan meer risico's op phishing en datalekken. Dat staat in het jaarlijkse overzicht van datalekken in Nederland, gepubliceerd op 8 juli 2026. Organisaties moeten volgens de AP nú in actie komen en hun digitale veiligheid op orde brengen.

Volgens de AP komen de risico's van twee kanten en versterken ze elkaar. AI stelt criminelen in staat om sneller en op grotere schaal steeds echter lijkende nepberichten te maken en te versturen. Als ingrediënten voor die gepersonaliseerde phishingberichten gebruiken zij onder meer informatie uit eerdere datalekken, zoals naam en contactgegevens plus de naam van de bank van iemand. Omgekeerd zijn phishingaanvallen steeds vaker de oorzaak van datalekken: een echt lijkende neplink kan ertoe leiden dat het account van een werknemer wordt overgenomen, waarna een grotere cyberaanval begint. De AP ziet dit soort 'account takeovers' sterk stijgen: van 607 in 2024 naar 1.742 in 2025, bijna een verdrievoudiging. De AP spreekt van een dreigend vliegwieleffect: gestolen data gaat in AI-toepassingen, die er weer nieuwe, 'verbeterde' phishingberichten mee maken.

Zorgelijk noemt de AP ook de beschikbaarheid van kant-en-klare 'phishing kits': complete doe-het-zelfpakketten waarmee kwaadwillenden zonder veel technologische kennis aan de slag kunnen, verhandeld op internet. In totaal zijn in 2025 bij de AP 39.407 datalekken gemeld, tegenover 37.839 in 2024. Cyberaanvallen waren de oorzaak van 2.428 van die meldingen.

AP-vicevoorzitter Monique Verdier: "Digitale veiligheid moet absoluut bovenaan de agenda staan." Van bestuurders en directies van met name grotere organisaties verwacht de AP dat zij digitale veiligheid als hoofdzaak behandelen. Verdier: "Digitale veiligheid is chefsache. (…) je kostenpost na een hack is tig keer groter dan de investering waarmee je van tevoren je digitale zaken op orde kunt brengen." De Tweede Kamer besteedde dit jaar in commissiedebatten en vergaderingen speciale aandacht aan datalekken en cyberveiligheid; de AP gaf daarop op uitnodiging toelichting.

Wat betekent dit voor jouw school

De AP gaat niet specifiek in op onderwijs; de volgende duiding is onze eigen inschatting. Scholen verwerken veel gevoelige gegevens van minderjarigen en werken met accounts van tientallen tot honderden medewerkers. De stijging van account takeovers die de AP signaleert, kan betekenen dat één medewerker die op een neplink klikt genoeg is voor een groter incident. Wij denken dat de oproep aan bestuurders om digitale veiligheid als hoofdzaak te behandelen ook voor schoolbesturen relevant is: het is geen onderwerp dat alleen bij ICT thuishoort.

Wat moet je doen

  • Zet de bevindingen van de AP op de agenda van het eerstvolgende overleg van bestuur of MT, en leg vast wie eigenaar is van informatiebeveiliging.
  • Overweeg meerfactorauthenticatie te activeren op accounts van medewerkers, zeker voor systemen met leerlinggegevens.
  • Train medewerkers herhaald op het herkennen van phishing. Wij raden korte, terugkerende momenten aan boven één jaarlijkse sessie.
  • Controleer of je incidentprocedure bekend en bruikbaar is: weet iedereen waar een verdachte mail of mogelijk datalek gemeld wordt?
  • Lees de volledige Rapportage datalekken 2025 van de AP voor de onderbouwing en het deel over phishing kits.
  • Op /pakketten vind je onze e-learning Cybersecurity voor medewerkers (5 microlearning-modules over phishing, MFA, datalekken, leerlinggegevens en AI-risico's) en het IBP Compliance Pakket met onder meer templates voor informatiebeveiligingsbeleid en een incidentrespons- en datalekregister. Wil je zien hoe je school ervoor staat op AI-beleid, AI-training en DPIA's, doe dan de gratis AI-compliance-check op /check.

Bronnen

Weten waar jouw school staat?

Doe de gratis compliance-check (5 minuten, direct resultaat).

Start de check