wetgeving

CVO Zuid-West Fryslân bracht zijn informatiearchitectuur pragmatisch in kaart

2026-06-24 · ai-edu.nl redactie

Kennisnet publiceerde een praktijkvoorbeeld over CVO Zuid-West Fryslân, een VO-organisatie met 3.600 leerlingen, 550 medewerkers en 5 locaties. Deelproject 1.5 uit het Groeipad van het Normenkader IBP vraagt scholen hun informatiearchitectuur in kaart te brengen. In dat deelproject stel je een procesmodel op van de processen binnen je organisatie en ken je proceseigenaarschap toe; het heeft betrekking op de normen GO.04 (informatiearchitectuur), PR.01 (operationele processen) en DM.01 (data- en systeemeigenaarschap).

De basis lag volgens Kennisnet al in 2017, bij een nulmeting naar aanleiding van de invoering van de AVG. Daaruit bleek dat bewustwording een van de belangrijkste factoren was en dat de organisatie grip moest krijgen op applicaties en processen. Informatiemanager Geert van der Sluis richtte zich bij het verschijnen van het Normenkader IBP direct op norm GO.04, maar vond niet meteen duidelijk wat er precies van scholen werd verwacht. Hij schakelde een hbo-student ICT & Business in, die onder meer samenwerkte met informatiemanagers van Kennisnet. Voorwaarde: de aanpak moest uitvoerbaar zijn voor kleine en middelgrote onderwijsorganisaties zonder externe consultants of eigen architecten.

De aanpak: gebruik het hoofdprocesmodel van de FORA als uitgangspunt, pas het aan op je eigen organisatie, werk de belangrijkste processen uit in procesbeschrijvingen en koppel de stappen aan de gegevens die daarin worden verwerkt, de applicaties en de rollen en verantwoordelijkheden. CVO bracht de informatiearchitectuur terug tot vier onderdelen: een applicatielandschap in Excel (met onder meer referentiecomponent uit de FORA, beheerder, verantwoordelijke en eisen vanuit de AVG zoals een verwerkersovereenkomst), een CMDB (software en versiebeheer via Microsoft Intune, hardware in AFAS), één autorisatiematrix op basis van organisatierollen in plaats van per applicatie, en procesbeschrijvingen die via SharePoint voor iedereen toegankelijk zijn, met per proces een Word-beschrijving, een Visio-tekening, een RACI-matrix en een proceseigenaar. Dat inzicht hielp ook in het bestuurlijke fusietraject waarin de organisatie zit; de FORA biedt daarvoor een fusiechecklist. De autorisatiematrix is als download beschikbaar gesteld voor andere scholen.

Wat betekent dit voor jouw school

Voor scholen kan dit betekenen dat deelproject 1.5 minder zwaar is dan het lijkt: de bron laat zien dat een Excelsheet, SharePoint en bestaande beheersystemen ver komen. Onze inschatting is dat vooral het procesperspectief winst oplevert: weet je hoe een proces loopt, dan weet je ook welke gegevens erin zitten, wie betrokken is en welk systeem wordt gebruikt.

Wat moet je doen

  • Volg de tips uit de bron: begin klein en praktisch, benut actuele incidenten om bewustwording te vergroten, neem de FORA niet letterlijk over en wissel ervaringen uit, bijvoorbeeld via het Onderwijsnetwerk Digitalisering.
  • Overweeg de gepubliceerde autorisatiematrix van CVO te downloaden als startpunt, in plaats van zelf vanaf nul te beginnen.
  • Wij raden aan eerst één belangrijk proces volledig uit te werken, inclusief gegevens, applicaties en proceseigenaar, en dat als voorbeeld te gebruiken.
  • Zoek je zelf hulpmiddelen: ai-edu.nl biedt het IBP Compliance Pakket (€ 349,00 incl. btw, 6 templates conform Normenkader IBP) en de IBP Volwassenheidsmeting (€ 499,00 incl. btw per jaar, alle 94 normen op niveau 1-5). Zie /pakketten. Onze gratis check op /check gaat uitsluitend over AI-beleid, AI-training en DPIA's en is geen IBP-check.

Bronnen

Weten waar jouw school staat?

Doe de gratis compliance-check (5 minuten, direct resultaat).

Start de check