Informatiearchitectuur in kaart: de pragmatische aanpak van CVO Zuid-West Fryslân
2026-06-24 · ai-edu.nl redactie
Kennisnet publiceerde een praktijkvoorbeeld over CVO Zuid-West Fryslân (vo, 3.600 leerlingen, 550 medewerkers, 5 locaties). Deelproject 1.5 uit het Groeipad van het Normenkader IBP vraagt scholen hun informatiearchitectuur in kaart te brengen; voor veel scholen voelt dat volgens Kennisnet als een uitdaging. Het deelproject heeft betrekking op de normen GO.04 Informatiearchitectuur, PR.01 Operationele processen en DM.01 Data- en systeemeigenaarschap. Je stelt er een procesmodel in op van de processen binnen je organisatie en kent proceseigenaarschap toe.
Informatiemanager Geert van der Sluis en collega Jogchum Henstra begonnen gewoon. De basis lag al in 2017, bij een nulmeting naar aanleiding van de AVG. Van der Sluis schakelde een hbo-student ICT & Business in, die onder meer samenwerkte met informatiemanagers van Kennisnet. Voorwaarde: de aanpak moest uitvoerbaar zijn voor kleine en middelgrote onderwijsorganisaties zonder externe consultants of eigen architecten.
De aanpak: gebruik het hoofdprocesmodel van de FORA als uitgangspunt, pas het aan op je eigen schoolorganisatie, werk de belangrijkste processen uit in procesbeschrijvingen en koppel de processtappen aan de gegevens die daarin worden verwerkt, aan de applicaties en aan de rollen en verantwoordelijkheden. CVO Zuid-West Fryslân bracht de informatiearchitectuur terug tot vier onderdelen: een applicatielandschap in Excel (met onder meer referentiecomponent uit de FORA, beheerder, verantwoordelijke en AVG-eisen zoals een verwerkersovereenkomst), een CMDB (software en versiebeheer via Microsoft Intune, hardware in AFAS), een autorisatiematrix op basis van organisatierollen in plaats van per applicatie, en procesbeschrijvingen die via SharePoint voor iedereen toegankelijk zijn.
Tijdens hun lopende bestuurlijke fusietraject bleek dat inzicht waardevol: applicaties van de fusiepartner kregen een eigen kleur in het applicatielandschap, wat hielp bij must haves en should haves. De FORA biedt daarnaast een fusiechecklist. Kennisnet geeft ook tips: begin klein en praktisch, gebruik een crisis (zoals het datalek bij Odido of de buitgemaakte data uit patiëntendossiers van Chipsoft) voor bewustwording, neem de FORA niet letterlijk over, en leer van elkaar via het Onderwijsnetwerk Digitalisering.
Wat betekent dit voor jouw school
Wij lezen hierin vooral dat deelproject 1.5 geen architectenwerk hoeft te zijn. Heeft jouw school de informatiearchitectuur nog niet in kaart, dan kan dit betekenen dat je lastiger kunt aantonen welke processen welke gegevens verwerken, in welke applicaties dat gebeurt en wie verantwoordelijk is — ook bij nieuwe tools, waaronder AI-toepassingen.
Wat moet je doen
- Lees het praktijkvoorbeeld op kennisnet.nl en bespreek het met je informatiemanager, ICT-coördinator en FG.
- Download de autorisatiematrix die CVO Zuid-West Fryslân via Kennisnet beschikbaar stelde voor andere scholen.
- Start met het hoofdprocesmodel van de FORA en pas het aan; werk eerst de belangrijkste processen uit.
- Leg per proces vast: gegevens, applicaties, rollen en de proceseigenaar.
- Wil je weten waar je staat op alle 94 normen: op /pakketten vind je onze IBP Volwassenheidsmeting (€ 499,00 incl. btw per jaar) en het IBP Compliance Pakket met 6 templates conform Normenkader IBP (€ 349,00 incl. btw).