wetgeving

Transparantie-eisen AI gelden vanaf 2 augustus 2026: AP adviseert praktijkcode te ondertekenen

2026-07-27 · ai-edu.nl redactie

Vanaf 2 augustus 2026 zijn aanbieders en gebruikers van AI-systemen verplicht duidelijk te maken wanneer mensen met artificiële intelligentie te maken hebben. Dat meldt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in een bericht van 9 juli 2026. De Europese Commissie publiceerde op 10 juni de 'Code of Practice on Transparency of AI-Generated Content', een praktijkcode waarin een deel van deze transparantieverplichtingen verder is uitgewerkt.

Volgens de AP gaat het om vier verplichtingen uit artikel 50 van de AI-verordening. Aanbieders van AI-systemen die direct met personen communiceren, moeten ervoor zorgen dat die personen weten dat zij met een AI-systeem te maken hebben; zo moet duidelijk zijn dat een chatbot geen mens is (lid 1). Gebruikers van AI-systemen voor emotieherkenning of biometrische categorisering moeten mensen die hieraan worden blootgesteld daarvan op de hoogte stellen (lid 3). Aanbieders van AI-systemen die audio, beeld, video of tekst genereren, moeten de output markeren als AI-gegenereerd, bijvoorbeeld met watermerken, metadata of cryptografische herkomsttechnieken; die markering moet herkenbaar en detecteerbaar zijn (lid 2). En gebruikers van AI-systemen die deepfakes genereren of bewerken, moeten zichtbaar of hoorbaar vermelden dat de inhoud door AI is gemaakt of gemanipuleerd (lid 4). Voor alle vier geldt dat de informatie uiterlijk beschikbaar moet zijn vóór de eerste interactie met of blootstelling aan de content.

De praktijkcode is vrijwillig en beschrijft welke technische en organisatorische stappen aanbieders en gebruikers van generatieve AI kunnen nemen. Hij bevat vrij te gebruiken EU-iconen met de woorden 'AI', 'AI generated' of 'AI modified'. De AP adviseert aanbieders en gebruikers van AI-systemen die content genereren of manipuleren zich in de code te verdiepen en die (of onderdelen ervan) te ondertekenen: de hele code of alleen de relevante sectie. Ondertekenen kan altijd; wie vóór 22 juli 2026 18.00 uur tekent, komt op de lijst met eerste ondertekenaars. De Directie Coördinatie Algoritmes van de AP publiceert de komende maanden meer toelichting.

Wat betekent dit voor jouw school

De bron richt zich op aanbieders en gebruikers van AI-systemen in het algemeen, niet specifiek op scholen. Voor scholen kan dit naar onze inschatting betekenen dat het nuttig is te weten in welke rol je zit. Zet je AI in om deepfakes te genereren of te bewerken — bijvoorbeeld voor lesmateriaal of promotiemateriaal — dan geldt volgens de bron de vermeldingsplicht voor gebruikers. Overweeg je emotieherkenning of biometrische categorisering, dan geldt de informatieplicht uit lid 3. De plicht om duidelijk te maken dat iemand met een AI-systeem communiceert, ligt volgens de bron bij de aanbieder van dat systeem.

Wat moet je doen

  • Bekijk de praktijkcode van de Europese Commissie en beoordeel of ondertekening (geheel of van een relevante sectie) bij jouw organisatie past; wil je op de lijst met eerste ondertekenaars, dan is 22 juli 2026 18.00 uur het moment.
  • Wij raden aan te inventariseren welke AI-tools je school inzet en per tool vast te stellen of je aanbieder of gebruiker bent.
  • Controleer bij tools die met leerlingen, ouders of medewerkers communiceren of zichtbaar is dat het om AI gaat, en bij AI-gegenereerd materiaal of de markering herkenbaar is.
  • Overweeg het team vóór augustus bij te praten over wat er verandert, en houd de aangekondigde toelichting van de AP in de gaten.
  • Doe onze gratis AI-compliance-check (12 vragen over AI-beleid, AI-training en DPIA's, met direct een rapport) of bekijk onze betaalde pakketten met beleids- en DPIA-templates en e-learnings.

Bronnen

Weten waar jouw school staat?

Doe de gratis compliance-check (5 minuten, direct resultaat).

Start de check